مدل‌سازی بلوغ حرارتی، تاریخچه زایش هیدروکربن و فرسایش سازند آغاجاری میدان نفتی بینک در جنوب ایران

نویسندگان

1 ، دانشیار، گروه زمین شناسی دانشگاه شهید چمران اهوا

2 کارشناس ارشد، زمین شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

 
 در این مطالعه مدلسازی حرارتی توسط نرم افزار مدلسازی پارس (Pars Basin Modeler, PBM) که اطلاعات چینه شناسی، گرادیان ژئوترمال حال و دمای سطحی فعلی به آن ارائه شده است، انجام و به دنبال آن کالیبراسیون مدل به کمک داده­های پیرولیز راک ایول و انعکاس ویترینایت صورت پذیرفت.  مدل‌های Tmax و Easy RO%  نشان دهنده ورود سازندهای گورپی، لافان و کژدمی به ابتدا و سازند گدوان به انتهای پنجره نفتی است. با افزایش ضخامت آغاجاری به خصوص در یال ها و به دنبال آن عمق تدفین بیشتر، سازند پابده در چاه شماره 6 وارد پنجره نفتی شده است. نتایج مدل­سازی حرارتی افزایش جریان­های حرارتی تا سقف mW/m280 را در مرکزمیدان به دلیل عبور گسل خارک میش نشان می­دهد. از طرف دیگر زایش نفت سازند گدوان قبل، کژدمی همزمان و سازندهای پابده، گورپی و لافان بعد از تشکیل نفتگیرها صورت گرفته است. مدل مورد مطالعه تجمع هیدروکربن در مخازن آسماری، بنگستان و خامی را از یک طرف و 200 متر فرسایش سازند آغاجاری را از طرف دیگر و همچنین افزایش ضخامت اولیه سازند آغاجاری در یال­ها که خود بیانگر ته­نشست آغاجاری همزمان با کوهزایی است را پیشنهاد می­کند.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Thermal Maturity Modeling, History of Hydrocarbon Generation and Erosion of Aghajari Formation in Binak Oilfield, South Iran

نویسندگان [English]

  • B Alizadeh 1
  • M Foladvand, 2
1 Associate Professor, Department of Geology, Shahid Chamran University
2 M.Sc. Shahid Chamran University
چکیده [English]

In this study thermal modeling of Pabdeh, Gurpi, Lafan and Kazhdumi Formations in Binak oilfield is carried out using data obtained from experimental analyses including, Rock-Eval pyrolysis, Vitrinite reflectance and Pars Basin Modeler, PBM, software. Tmax and Easy RO% models both demonstrate that Gurpi, Lafan and Kazhdumi Formations are in the early and Gadvan Formation is in the late oil generation stages. Thickness of Aghajari Formation is variable in Binak oilfield. Increase in Aghajari thickness particularly in the flanks caused the underlying formations to experience higher maturity levels. For instance, Pabdeh Formation has reached oil generation stage in well number 6 due to extra thickness of Aghajari Formation. The results of thermal modeling indicate an increase in heat flow up to 80 mw/m2 in the center of the oilfield which could be due to Kharg – Mish fault passing through the center of this oilfield. Oil generation history reveals that production of oil began after the deposition of related cap rocks. Also, oil generation from Gadvan Formation was taken place before; Kazhdumi Formation during; and Pabdeh, Gurpi and Lafan Formations just after trap formation. Finally, this model suggests, oil accumulation in Asmari, Bangestan and Khami reservoirs, along with deposition of Aghajari Formation during orogeny and later erosion of 200m of its sediments in the studied area.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Binak oilfield
  • Thermal maturity modeling
  • Hydrocarbon generation history
  • Aghajari Formation Erosion

 

1- اکبری، ن.، ع. غبیشاوی، و ع.، رحمانی،1386، مطالعه میکروفاسیس‌ها، محیط رسوبی، سکانس استراتیگرافی و بیواستراتیگرافی مخزن بنگستان در میدان نفتی بینک، گزارش شماره پ ـ 6187، معاونت مدیرـ زمین شناسی گسترشی اداره زمین شناسی بنیانی،     80 ص.

2- بهبهانی، ر.، س.، خدابخش، ح. محسنی، و ز.، آتش­مرد، 1386، بررسیپتانسیلهیدروکربن­زاییسازندهپابده (پالئوژن) (شمال­غربایلام)براساسمطالعات پتروگرافیوژئوشیمیآلی، مجله پژوهشی علوم پایه دانشگاه اصفهان، ج. 27، ش. 1.

3- تژه، ف.، ب. علیزاده، و م. ح.، آدابی، 1383، تعیین بلوغ مواد آلی و تاریخچه تدفین رسوبات توسط TTI و Tmax در میدان نفتی مارون، بیست و سومین گردهمائی علوم زمین بهمن.

4- ظهراب­زاده، م.،  1385، مطالعه زمین­شناسی مخزن نفت آسماری میدان نفتی رگ­سفید، گزارش شماره پ-5954، مناطق نفت­خیز جنوب، 378 ص.

5- علیزاده، ب. و م.، جانباز، 1389، مدل­سازی بلوغ حرارتی در میدان نفتی رگ­سفید، جنوب­غرب ایران، مجله علوم دانشگاه تهران، زیر چاپ.

6- قلاوند، هـ..، 1375، لیتواستراتیگرافی و بیواستراتیگرافی سازندهای داریان و کژدمی درجنوب غرب ایران (نواحی فارس و فروافتادگی دزفول)، رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین، 291 ص.

7- نثارزاده، ر. و ب.، علیزاده، 1385، ارزیابی پتانسیل تولیدی سنگ­های منشاء احتمالی موجود در میدان نفتی بینک، جنوب غرب ایران، مجله علوم دانشگاه تهران، ش. 3، ص. 219-213.

8- مطیعی، ه.، 1372، چینه شناسی زاگرس، انتشارات سازمان زمین شناسی کشور، تهران، 536 ص.

9- نظر آقائی، ع.، 1365، تأثیر دگرشیبی سنومانین ـ تورونین در میدان رگ­سفید و میادین مجاور در ارتباط با بالاآمدگی هندیجان، شرکت ملی نفت ایران مناطق نفت­خیز جنوب، گزارش شماره پ ـ 4006.

10- Bordenave, M.L., 1993, Applied Petroleum Geochemistry: 10- Editions technip, Paris, 524p.

11- Bordenave, M.L. and J.A.,  Hegre, 2005, The influence of tectonicson the entrapment of oil in the Dezful Embayment, Zagros Foldbelt, Iran, J. Petrol. Geology, v. 28, p. 339–368.

12- Diessel, C.F.K., 1992, Coal Bearing Depositional Systems: Springer-Verlag, Berlin, 721 p.

13- Hunt, J.M., 1996, Petroleum Geochemistry and Geology, 2nd Edition: W.H. Freeman and Company, New York, 743 p.

14- Hertle, m. and R., Littke, 2000, Coalification pattern and thermal modelling of the Permo-Carboniferous Saar Basin_SW-Germany, International Journal of Coal Geology, v. 42, p. 273- 296.

15-Jones, R.W., 1987, Organic Facies. In: Brooks, J., Welte, D. (Eds.), Advances in Petroleum Geochemistry: Academic Press, New York, p. 1-90.

16- Neavel, R. C., 1966, Sulfur in Coal; its distribution in the seam and in mine products: Ph. D. Thesis, Pennsylvania state Univ., 332 p.

17- Nelskamp, S., P. David, and R., Littke, 2007, A comparison of burial, maturity and temperature histories of selected wells from sedimentary basins in The Netherlands: International Journal of Earth Science, Springer-Verlag, v. 97, p. 931-953. 

18- Newman, J., 1991, Controls on the distribution, timing and effects of diagenetic sulfur enrichment in some New Zealand coals: Fourth Coal Research Conference, Wellington New Zealand. Coal Research Association of New Zealand, Lower Hutt, v. 2, p. 301– 315.

19- Petmecky, S., L., Meier, H. Reisser, and R., Littke, 1999, High thermalmaturity in the Lower Saxony Basin: intrusion or deep burial?: Tectonophysics, v. 304, p. 317–34.

20- Senglaub, Y., R. Littke, and M. R., Brix, 2006, Numerical modelling of burial and temperature history as an approach for an alternative interpretation of the Bramsche anomaly, Lower Saxony Basi: Int J Earth Sci, v. 95,  p. 204–224.

21- Sherkati, S. H. and J., Letouzey, 2004, Variation of Structural Style and Basin Evolution in the Central Zagros (Izeh zone and Dezful Embayment), Iran: Marine and Petroleum Geology, v.21, p. 535-554.

22- Snowdon, L. R., 1995, Rock – Eval Tmax Suppression: Documentation and Amelioration: AAPG Bulletin,       v. 29, p. 1337-1348.

23- Welte, D. H., and M. N., Yalcin, 1988, Basin modeling - a new comprehensive method in petroleum geology: Advances in Organic Geochemistry, v. 13, p. 141–151.