موقعیت چینه­شناختی و تحلیل بافتی سنگ­های آتشفشانی نوار آتشفشانی- رسوبی عباس­آباد، شمال شرق شاهرود

نویسندگان

دانشکده علوم زمین دانشگاه صنعتی شاهرود

چکیده

       نوار آتشفشانی- رسوبی عباس آباد، واقع در لبه­ شمال شرقی زون ساختاری ایران مرکزی، از داورزن در غرب سبزوار تا میامی در شرق شاهرود امتداد داشته و سپس با تغییر جهت به سوی جنوب، به نوار ماگمایی معلمان - ترود- بیارجمند در جنوب و جنوب شرق شاهرود متصل می­شود. توالی چینه­شناسی این نوار در محدوده داورزن- عباس آباد از پایین به بالا از سنگ­های رسوبی آواری پالئوسن- ائوسن(کنگلومرا، ماسه­سنگ، سیلتستون، شیل و گل­سنگ)، تناوب گدازه­های بازالتی- آندزیتی کالکوآلکالن پتاسیم متوسط تا بالا و آذرآواری­های وابسته، به همراه میان ­لایه­های رسوبی (شیل توفی، ماسه­سنگ توفی، شیل، سیلتستون، ماسه­سنگ، کنگلومرا و آهک­نومولیت­دار) به سن ائوسن میانی- بالایی و سنگ­های رسوبی آواری الیگوسن (کنگلومرا، ماسه­سنگ، سیلتستون و شیل) تشکیل شده­اند. مطالعات صحرایی و آزمایشگاهی حاکی از برونریزی آرام گدازه­هایی با ترکیب اولیوین­بازالت، تراکی بازالت تا تراکی­آندزیتی در یک حوضه ناپایدار، از خشکی تا دریایی بسیار کم­عمق (لاگون و دریای باز) در ائوسن میانی- فوقانی است. حضور روزن داران بدون منفذ در برخی افق­ها، بیانگر محیط لاگونی محصور با انرژی کم، شوری و شدت نور بالاست. درحالی که همراهی روزنداران منفذدار مانند نومولیت­های کوچک با روزنداران بدون منفذ، بیانگر ته­نشست رسوبات در محیط لاگونی نیمه محصور است. در بعضی لایه­ها، روزنداران منفذدار بزرگ مانند نومولیت­های کشیده با دیواره­های نازک دیده می­شوند که نشانگر بخش­های کم­عمق دریای باز با شوری عادی و انرژی کم، می­باشد. طیف ترکیبی سنگ­های آتشفشانی مورد مطالعه، بیانگر خط نزول مایع (تفریق مذاب) در یک سری تفریقی از اولیوین­بازالت تا تراکی­آندزیت می­باشد. تنوع بافتی، تغییر و تحولات پیوسته شامل ظهور و حذف برخی کانی­ها و حضور بافت­های ناتعادلی بیانگر مسیر پیچیده شکل­گیری ماگما، وقوع فرایندهای صورت­گرفته در آشیانه­ ماگمایی و صعود ماگمای گوشته­ای است.   

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Stratigraphic Position and Textural Analysis of Volcanic Rocks of Abbas Abad Volcano-Sedimentary Belt, NE Shahrood

نویسندگان [English]

  • Azizollah Taheri
  • Samira Allahyari
  • Habibollah Ghasemi
  • Mahmoud Sadeghian
چکیده [English]

  Abbasabad Volcano-Sedimentary Belt in the northeast edge of Central Iran structural zone extends from Davarzan in west of Sabzevar to Mayamay in east of Shahrood and then changed its trend to south, joined to Biarjomand – Toroud - Moalleman magmatic belt in south and southeast of Shahrood. Local stratigraphic sequence of this belt from buttom to top in Davarzan- Abbas Abad district are composed of Paleocene- Eocene terrigenous sedimentary rocks (conglomerate, sandstone, siltstone, shale), alternation of basic – intermediate lavas and related pyroclastics in association with interbedded sedimentary layers (tuffaceous shale, tuffaceous sandstone, shale, siltstone, sandstone, conglomerate and Nummulitic limestones) belong to middle-upper Eocene and Oligocene terrigenous sedimentary rocks (conglomerate, sandstone, siltstone, shale). Field and laboratory studies indicate the extrusion of basaltic-trachyandesitic lavas in an unstable basin, from sub-aerial to very shallow marine (lagoon and open sea) environment in middle-upper Eocene. The presence of imperforate foraminifera indicates a low-energy, upper photic, shallow shelf lagoon depositional environment. The co-occurrence of perforate foraminifera biota such as small Nummulites with imperforate foraminifera such as miliolids, indicates that sedimentation took place in an open shelf lagoon. In some layers, the presence of large flat Nummulitids indicate that the sedimentary environment was formed in an open marine environment under normal marine salinity conditions with open water circulation and low hydrodynamic energy. The studied volcanic rocks with a compotitional range from olivine basalt to trachybasalt, basaltic trachyandesite and trachyandesite show the liquid line of descent (melt differentiation) in a fractional series from olivine basalt to trachyandesite. Textural variety and continuous changes including appearance and disappearance of some minerals and disequilibrium textures indicate a complicate path of magma generation, take place of magma chamber processes and rising of mantlic magma in a continental margin subduction zone.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Stratigraphy
  • volcanic rocks
  • Eocene
  • Abbasabad
  • Shahrood