مطالعه ژئوشیمیایی آب و رسوب رودخانه بادآور، استان لرستان با نگرش زیست محیطی

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

چکیده

هدف از این مطالعه، ارزیابی کیفیت آب و رسوبات رودخانه بادآور در شهرستان نورآباد (استان لرستان) است. به این منظور، 19 نمونه آب و 5 نمونه رسوب سطحی از رودخانه برداشت شد و پارامترهای فیزیکوشیمیایی نمونه‌های آب (شامل pH، هدایت الکتریکی، غلظت یونهای اصلی، آنالیز میکروبی، غلظت عناصر بالقوه سمّی) و رسوب (شامل pH، ماده آلی، کربنات، درصد تبادل کاتیونی، غلظت عناصر اصلی و جزئی) اندازه‌گیری گردید. نتایج به دست آمده نشان می‌دهد که عوامل طبیعی (انحلال هالیت، ژیپس و انیدریت، ته‌نشست کلسیت، آراگونیت، دولومیت، و فرآیند تبادل یونی) و انسانی (تخلیه فاضلاب‌های خانگی و رواناب‌های کشاورزی) مهم‌ترین فرآیندهای کنترل کننده غلظت یون‌های اصلی در آب رودخانه بادآور می‌باشند. غلظت عناصر بالقوه سمّی، به ویژه عنصر سرب، در نمونه‌های آب تحت تأثیر فعالیت‌های انسان افزایش یافته است. نتایج آنالیز میکروبی آب نیز نشان دهنده آلودگی آب رودخانه بادآور است. pH نمونه‌های رسوب، خنثی تا قلیایی است. رسوبات حاوی مقدار بالای ماده آلی و کربنات کلسیم می‌باشند و ظرفیت تبادل کاتیونی رسوبات بالا است. بر اساس نتایج آنالیز غلظت کل، رسوبات رودخانه بادآور نسبت به عناصر کادمیم، کروم، نیکل آلوده هستند. بر اساس محاسبه درجه آلودگی، نمونه‌های رسوب رودخانه بادآور نسبت به عناصر بالقوه سمّی در رده آلودگی قابل توجه تا بسیار آلوده قرار دارند. این امر ناشی از فعالیت‌های انسان، به ویژه تخلیه فاضلاب‏های شهری و رواناب‌های کشاورزی به رودخانه بادآور می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Geochemical Study of Water and Sediments in Badavar River, Lorestan Province: Environmental Implications

نویسندگان [English]

  • Nahid Hasanvand 1
  • Giti Forghani Tehrani 2
1 Msc student, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
2 Assistant Professor, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
چکیده [English]

The aim of this study is to assess the quality of water and sediments of the Badavar River located in Nur Abad City, Lorestan province. For thes purposes, 19 water samples and 5 surface sediments were collected. The physicochemical properties of the water samples (i.e. pH, electrical conductivity, the major ion concentrations, microbial analysis, and potentially toxic element concentrations) and sediment samples (i.e. pH, organic matter, carbonate calcium, cation exchange capacity, major and trace element concentrations) were determined using standard methods. The obtained results indicate that the concentration of major ions influenced by natural processes (e.g. halite and gypsum dissolution, calcite, aragonite and dolomite precipitation, and ion exchange) as well as anthropogenic factors (i.e. wastewater discharge and agricultural runoff). The concentration of the potentially toxic elements, especially Pb, is influenced by anthropogenic activity. The results of the microbial analysis confirm the pollution of the water samples. The sediment samples are placed in neutral to alkaline range. Sediment samples are rich in organic matter and CaCO3, and their cation exchange capacity is high. On the basis of total concentration data, the sediment samples are polluted with Cd, Cr, and Ni. The contamination degree values show that the studied sediments are highly polluted, which is due to the discharge of urban and agricultural wastewaters into the Badavar River.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hydrogeochemistry
  • Pollution
  • Sediment
  • Badavar River