ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در رسوبات تالاب میقان با استفاده از شاخص های آلایندگی

نوع مقاله: مقاله علمی

نویسنده

گروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک، استان مرکزی، ایران

چکیده

تالاب میقان در بخش مرکزی حوزه آبخیز اراک، دریافت کنندۀ عناصر سنگینی بوده که ناشی از فعالیت های شهری، صنعتی و کشاورزی است. در راستای ارزیابی آلاینده های تالاب میقان، 29 نمونه رسوب و خاک از تالاب برداشت و غلظت عناصرسنگین تعیین و با مرجع محلی و مرجع پوسته فوقانی مقایسه گردید. میانگین غلظت آرسنیک 03/4، سرب 13، روی 50، کروم 53، مس 33 ، نیکل34 و کادمیوم 21/0 میلی گرم در کیلوگرم در اکثر نمونه ها کمتر از مرجع است. ضریب آلودگی و درجۀ آلودگی در کلیه نمونه ها برای مس و کروم متوسط و بقیه عناصر کم است. همچنین، شاخص هایی چون ضریب ریسک اکولوژیک، ضریب غنی شدگی و ضریب زمین انباشت برای کلیۀ نمونه ها درجه کم را نشان داد. شاخص های مرکب نظیر مجموع درجه آلودگی، پتانسیل ریسک اکولوژیک و شاخص نمرو نیز برای مجموع عناصر، حاکی از درجۀ کم آلودگی است. فاضلاب شهری، پساب صنایع و کشاورزی مهمترین منشاء فلزات سنگین به تالاب میقان محسوب می شوند. بنابراین، بایستی اقدامات لازم جهت کاهش عناصر سنگین از منابع آلاینده خصوصاً فاضلاب شهری در جوار با تالاب میقان صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the heavy metal contamination in sediments of Mighan playa using pollution indices

نویسنده [English]

  • ّFeridon ghadimi
Mining Department, Faculty of earth science, Arak university and Technology, Markazi province, Iran
چکیده [English]

Mighan playa in the central part of Arak watershed receives heavy elements from urban, industrial and agricultural activities. In order to evaluate the pollutants of Mighan playa, 29 sediment and soil samples were collected from playa and heavy metal concentrations were determined and compared with local and upper crust reference. The mean concentrations were found to be 4.03 mg/kg (for arsenic), 13 mg/kg (for lead), 50 mg/kg (for zinc), 53 mg/kg (for chromium), 33 mg/kg (for copper), 34 mg/kg (for nickel) and 0.21 mg/kg (for cadmium), respectively. The concentration of heavy metals in most samples is lower than their concentration in the crust reference. Individual contamination index, such as contamination factor, determined the degree of contamination in all samples medium for copper and chromium and low grade for other elements. But, indices such as ecological risk, enrichment index, and geological accumulation index were low for all samples. Also, integrated indices such as sum of degree of pollution, ecological risk potential and Nemerow index for sum of elements indicate low degree of contamination. Urban wastewater and industrial and agricultural wastewater are the most important source of heavy metals in the Mighan playa. Therefore, efforts should be taken to reduce heavy elements from pollutants, especially municipal sewage in the vicinity of the Mighan playa.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Heavy Metals"
  • " Sediment Pollution"
  • " Pollution Indices"
  • " Mighan Playa"
  • "Arak "