دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 Depositional environment and sequence stratigraphy of the Asmari Formation in Kuh-e Asmari and Kuh-e Gurpi surface sections محیط رسوب‌گذاری و چینه‌نگاری سکانسی سازند آسماری در برش‌های سطحی کوه آسماری و کوه گورپی 1 24 20862 10.22108/jssr.2016.20862 FA مهناز دهقان زاده دانشجوی دکتری دانشگاه شهبد بهشتی تهران، ایران محمدحسین آدابی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران میررضا موسوی استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران عباس صادقی دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران شهرام آورجانی دکتری زمین‌شناسی، شرکت نفت مناطق نفت خیز جنوب، اهواز، ایران Journal Article 2016 11 26 In this research the sedimentary successions of the Asmari Formation with the age of Oligocene â Miocene in two outcrops of kuhâe Asmari, located in the Dezful embayment with a thickness of 349 m and kuhâe Gurpi (Pabdeh valley), located at the Izeh zone with a thickness of 352m have been studied. The aim of this study is to provide the possibility of comparing Asmari depositional condition in both mentioned area based on lithological studies, determination of microfacies, sedimentary environment and separation of sedimentary sequences. Based on petroghraphic studies, 18 microfacies were identified that were deposited in the three sedimentary environments such as inner ramp, mid ramp and outer ramp. The result of this study showed that Oligo-Miocene carbonates in the kuhâe Asmari section mainly formed in inner ramp environment while in the Pabdeh valley sedimentation occurred in the deeper waters of outer and mid ramp and shallow parts of inner ramp. In the kuhâe Asmari section, sedimentary units shows three thirdâorder depositional sequences, while sequence stratigraphic analysis in the Pabdeh valley shows deposition of the Asmari Formation contains five thirdâorder depositional sequences. این پژوهش به بررسی توالی رسوبی سازند آسماری به سن الیگو- میوسن در دو برش سطح الارضی کوه آسماری واقع در شمال فروافتادگی دزفول با ضخامت 349 متر و تاقدیس گورپی (تنگ پابده) در زون ایذه با ضخامت 342 متر می‌پردازد تا با انجام مطالعات سنگ‌چینه‌ای، تعیین ریز رخساره‌ها، محیط رسوبی و تفکیک سکانس‌های رسوبی امکان مقایسه شرایط نهشت سازند آسماری در دو ناحیه مذکور فراهم گردد. بر اساس مطالعات پتروگرافی، در مجموع 16 ریز رخساره رسوبی شناسایی گردید که در سه محیط رسوبی رمپ داخلی، رمپ میانی و رمپ خارجی نهشته شده‌اند. بررسی‌های مذکور نشان داد که سازند آسماری در برش کوه آسماری عمدتاً در محیط رمپ داخلی شکل گرفته است و این در حالی‌ است که در تنگ پابده رسوب‌گذاری علاوه بر رمپ داخلی در بخش‌های عمیق‌تر حوضه یعنی رمپ میانی و خارجی نیز رخ داده است. در برش کوه آسماری، واحدهای رسوبی در قالب 3 سکانس رسوبی درجه سه دسته‌بندی شدند، در حالی که آنالیز چینه‌نگاری سکانسی در برش تنگ پابده نشان می‌دهد که نهشته‌های سازند آسماری شامل 5 سکانس رسوبی رده سوم هستند.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20862_84a6dc4e486d8f6b159b4ad694554751.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 Oolitic Iron Deposits of Kazhdumi Formation in Central Persian Gulf: Depositional Environment and Sea-level Change نهشته‌های آهن اُاُئیدی سازند کژدمی در بخش مرکزی خلیج فارس: محیط رسوبی و تغییرات سطح آب دریا 25 38 20863 10.22108/jssr.2016.20863 FA وحید توکلی استادیار دانشکده زمین شناسی دانشگاه تهران، ایران مهرانگیز نادری خوجین دانشجوی دکتری زمین شناسی دانشگاه اصفهان، ایران مریم نیک‌نژاد قمصری کارشناس ارشد زمین شناسی شرکت مپصا، تهران، ایران Journal Article 2016 11 26 Sedimentological characteristics, sedimentary environment and see-level change of the middle Cretaceous oolitic ironstones of one hydrocarbon field in central Persian Gulf were analyzed in this study. The analyses include petrography, XRD and size analysis using laser particle sizing. Core analysis of the sequence shows that it is composed of shaly limestone, limy shale, carbonate cemented sandstones, shale and oolitic ironstones from bottom to top. The dominant minerals of these deposits at the upper part are goethite, phosphate, calcite, clay minerals and siderite. These analyses showed that the studied ooids were deposited in a shallow marine environment with bidirectional currents and occasional storms. Lack of limestone relics, the presence of marine ooids, change in iron minerals from siderite to goethite in sediment sequence from bottom to top and high roundness and symmetry of grains confirms such environment. Deposition of a shale layer just above this complex has protected them from considerable diagenetic changes with creating two impermeable layers around this unit. The sea-level falls toward the oolitic ironstone layer and rises again after the deposition of this layer. If this sequence be present at the other parts of the Persian Gulf, it could be used as a key bed in stratigraphic studies and correlations in Persian Gulf area. خصوصیات رسوب‌شناسی، محیط‌رسوبی و تغییرات سطح آب دریا در توالی زیرسطحی نهشته‌های آهن اُاُئیدی کرتاسه میانی در یکی از میادین هیدروکربنی بخش مرکزی خلیج فارس در این مطالعه مورد بررسی قرار گرفته است. بررسی‌های انجام شده شامل پتروگرافی، آنالیز پراش اشعه ایکس و آنالیز اندازه با استفاده از دستگاه دانه‌بندی لیزری است. بررسی مغزه‌های این توالی نشان می‌دهد این نهشته‌های زیرسطحی از پایین به بالا شامل آهک شیلی، شیل آهکی، ماسه‌سنگ با سیمان آهکی، شیل و سپس نهشته‌های آهن اُاُئیدی است. کانی‌شناسی غالب نهشته‌های آهن‌دار در بخش بالایی توالی شامل گوتیت، فسفات، کلسیت، کانی‌های رسی و سیدریت می‌گردد. نتایج حاصل از این آنالیزها نشان داد که اُاُئیدهای مورد مطالعه در یک محیط دریایی کم‌عمق همراه با جریان‌های رفت و برگشتی که به طور متناوب توفانی بوده، تشکیل شده است. عدم وجود آهک‌های باقی‌مانده در ساختمان اُاُئیدها، حضور فسیل‌های دریایی، تبدیل توالی سیدریتی به گوتیتی در طول زمان و تقارن و گردشدگی اغلب دانه‌ها این محیط رسوبی را تأیید می‌نماید. ته‌نشست مجدد شیل در بخش بالایی این توالی و در نتیجه ایجاد لایه‌های ناتراوای شیل در بالا و پایین نهشته‌های آهن اُاُئیدی، این توالی را از تغییرات ثانویه گسترده محفوظ داشته است. سطح آب دریا از ابتدای این توالی به سمت لایه آهنی کاهش داشته و پس از ته‌نشست این لایه، افزایش یافته است. چنانچه این توالی در سایر بخش‌های خلیج‌فارس نیز حضور داشته باشد، می‌تواند به عنوان لایه کلیدی در مطالعات چینه‌شناسی دارای اهمیت بوده و در تطابق واحدها در سطح منطقه مؤثر باشد.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20863_0bce74bd6250bdb7018e03ecd96e335a.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 Longitudinal changes on grain size and sediments composition in the Baghi River (Northwest of Neyshabur) بررسی تغییرات طولی اندازه ذرات و ترکیب رسوبات در رودخانه بقیع (شمال غرب نیشابور) 39 56 20864 10.22108/jssr.2016.20864 FA حسام کاویان دانشجوی کارشناسی ارشد زمین‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران محمد خانه باد استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران اسداله محبوبی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران رضا موسوی حرمی استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران Journal Article 2016 11 26 Marusk Catchment with an area of 131.87 square kilometers is located in the Northwest of Neyshabur. Baghi River as one of the main tributary of this catchment has been studied with a length of about20.1km.For sedimentological studies a total of 32 sediment samples taken from the active mid-channel of the river that after drying, the granulometry has been analyzed by dry sieving method. After the sample sieving, statistical parameters (median, mean, sorting, skewness and kurtosis) were calculated.3 sedimentary discontinuities have been detected in the sediments of the river. First and second discontinuity is due to input of sediments from the alluvial fan and tributary into the main channel, respectively, and third discontinuity is due to changes in lithology. To determine the percentage of erosion in the formations in this region and determine the amount of sediment yield in each of formations, Abrasion Los Angeles Test is done. Based on this method, Dalichai Formation with according to its lithology and also a great expansion in the region is main formation for sediment yield in this area. In the study area, coarse-grained sedimentary facies (Gmg, Gci), medium-grained sedimentary facies (Sm) and fine-grained sedimentary facies (Fl) were identified. According to sedimentary facies, the architectural elements of SG and FF have been identified. Sedimentary models proposed for this river are including braided gravelly river with sediment gravity flow and shallow braided river with gravel-bed load. حوضه آبریز ماروسک با مساحتی برابر87/131 کیلومتر مربع در شمال غرب شهرستان نیشابور قرار دارد. رودخانه بقیع به عنوان یکی از شاخه‌های اصلی این حوضه آبریز با طولی معادل 1/20 کیلومتر مورد مطالعه قرار گرفته است. جهت انجام مطالعات رسوب شناسی تعداد 32 نمونه رسوب از وسط کانال فعال رودخانه برداشت شده است که پس از خشک شدن توسط روش غربال خشک جهت دانه‌بندی مورد آزمایش قرار گرفته است. پس از دانه‌بندی نمونه‌ها، پارامترهای آماری (میانه، میانگین، جورشدگی، کج شدگی و کشیدگی) محاسبه شدند. در رسوبات این رودخانه 3 ناپیوستگی رسوبی تشخیص داده شده است.ناپیوستگی اول و دوم به ترتیب به دلیل ورود رسوبات مخروط افکنه و ورود کانال فرعی به داخل کانال اصلی و ناپیوستگی سوم به دلیل تغییر در لیتولوژی سازند در مسیر کانال اصلی رودخانه هستند. برای تعیین درصد فرسایش سازندهای منطقه و تعیین میزان تولید رسوب هر یک از آن‌ها، تست سایش لس آنجلس انجام شد. به طوری‌که سازند دلیچای با لیتولوژی کربناته و همچنین گسترش زیاد آن در مقایسه با سنگ‌های ولکانیکی (بازالت و آندزیت) به‌عنوان بیشترین تولید کننده رسوب وارده به رودخانه تعیین شد. در بررسی رخساره‌های رسوبی نهشته‌های مورد مطالعه رخساره رسوبی دانه درشت (Gmm, Gcm)، رخساره رسوبی دانه متوسط (Sh)و رخساره رسوبی دانه ریز (Fm) شناسایی شدند. با توجه به رخساره‌های رسوبی عناصر ساختاری SG، SB و FF شناسایی شده است. مدل رسوبی ارائه شده برای این رودخانه شامل رودخانه بریده بریده گراولی با رسوبات جریان ثقلی و رودخانه بریده بریده کم عمق با بار بستر گراولی است.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20864_1d7a5a7321148d934f7010bc8fd82e85.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 Impacts of diagenetic process on reservoir quality of the Middle Cretaceous Upper Sarvak Formation in one of oil fields in the Abadan Plain, SW Iran تأثیر فرآیندهای دیاژنزی بر کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سروک در یکی از میادین دشت آبادان، جنوب غرب ایران 57 80 20865 10.22108/jssr.2016.20865 FA علی اسعدی دانشجوی زمین‌شناسی نفت، پژوهشگاه صنعت نفت تهران، ایران جواد هنرمند استادیار، پژوهشگاه صنعت نفت تهران، ایران علی معلمی استادیار، پژوهشگاه صنعت نفت تهران، ایران ایرج عبداللهی فرد استادیار، مدیریت اکتشاف نفت، ایران Journal Article 2016 11 26 During the precipitation of Sarvak formation imprints of climate, tectonic and sea level fluctuation lead to some of the most prolific reservoirs in Zagros and Persian Gulf basins. The reservoir quality of upper Sarvak formation in Abadan plain oil fields are highly influenced by various diagenetic process. Based on core studies, petrographic analysis, well logs and properm data from two key well in a giant field, diagenetic sequence is reconstructed and the main processes effecting the reservoir quality are discussed. Three main diagenetic environments including 1- marine diagenesis (Micritization, Bioturbation, marine cementation) 2- meteoric diagenesis (mineralogy stability, recrystallization, meteoric cementation, mixing zone dolomitization, Dedolomitization, fabric and none fabric selective dissolution) and finally 3- burial diagenesis (physical and chemical compaction, burial dolomitization, fracturing, burial cementation, Silicification and pyritization and some none fabric dissolution) have affected the upper Sarvak formation after deposition. Dissolution of matrix and grain, especially aragonite shells was a main porosity creating process, and took place primarily by meteoric diagenesis. Diagenetic studies indicate meteoric environment products highly modified reservoir quality. Calcite cementation and compaction are the chief factors controlling the reduction properm whilst dissolution and fracturing have enhanced reservoir quality of the studied interval. This study resulted that distribution and intensity of diagenetic process are dominantly controlled pore systems and reservoir quality. در طی زمان نهشت سازند سروک، تأثیر آب و هوا، تکتونیک و نوسانات سطح آب دریا به شکل‌گیری مخازن پر بازده در حوضه‌های زاگرس و خلیج فارس منجر شده است. کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سروک به میزان قابل توجهی تحت تأثیر فرآیندهای دیاژنزی قرار گرفته است. بر اساس مطالعه مغزه‌ها، آنالیز پتروگرافی، نمودارهای چاه پیمایی و داده‌های تخلخل و تراوایی مغزه از دو چاه کلیدی در یکی از میادین بزرگ ناحیه دشت آبادان، توالی دیاژنزی بازسازی و تأثیر فرآیندهای اصلی دیاژنزی بر کیفیت مخزنی بحث شده است. این مطالعه نشان داد که کیفیت مخزنی سازند سروک در میادین ناحیه دشت آبادان به میزان زیادی تحت تأثیر دیاژنز قرار گرفته است. سه محیط دیاژنزی عمده شامل 1- دیاژنز دریایی (میکرایتی شدن، زیست آشفتگی و سیمانی شدن دریایی)، 2- دیاژنز متئوریک (پایداری کانی شناسی، تبلور مجدد، سیمانی شدن متئوریک، دولومیتی شدن زون مخلوط، ددولومیتی شدن و انحلال‌های انتخابی و غیر انتخابی توسط فابریک)، و سرانجام دیاژنز تدفینی (تراکم فیزیکی و شیمیایی، دولومیتی شدن تدفینی، شکستگی، سیمانی شدن تدفینی، سیلیسی شدن و پیریتی شدن و برخی از انحلال‌های غیر انتخاب کننده فابریک) بخش بالایی سازند سروک را تحت تأثیر قرار داده‌اند. انحلال ماتریکس و دانه‌ها، به‌ویژه پوسته‌های آراگونیتی، عامل مهم ایجاد تخلخل بوده و عمدتا در محیط دیاژنز متئوریک رخ داده است. مطالعات دیاژنزی نشان داد که دیاژنز متئوریک به میزان قابل توجهی کیفیت مخزنی این سازند را تحت تأثیر قرار داده است. سیمانی شدن و تراکم عوامل اصلی کاهش تخلخل و تراوایی بوده، در حالی که انحلال و شکستگی کیفیت مخزنی را افزایش داده‌اند. این مطالعه نشان داد که توزیع فرآیندهای دیاژنزی، سیستم منافذ و کیفیت مخزنی را کنترل کرده است.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20865_0e7c14ed5515f5d86f7d220eba6de234.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 The Neogene molasse deposits of the Zagros Mountains in central Dezful Embayment: facies, sedimentary environments and controls مولاس‌های نئوژن پسین زاگرس در مرکز فروافتادگی دزفول: رخساره‌ها، محیط‌های رسوبی و عوامل کنترل‌کننده 81 98 20866 10.22108/jssr.2016.20866 FA علی حسین جلیلیان استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، ایران Journal Article 2016 11 26 The upper part of Neogene sequence of the Zagros Mountains consists of a clastic succession which is identified as Aghajari and Bakhtyari formations. The sequence is an excellent example of synorogenic sedimentation or molasse deposited in northern portion of the Zagros foreland basin. Sedimentological analysis of an outcrop section representing Miocene-Pliocene sediments in central Dezful Embayment resulted in recognizing 9 lithofacies and 4 architectural elements. These lithofacies include conglometate (Gt, Gh, Gmm), sandstone (Sp, Sh, Sr, St) and mudstone (Fm, Fl) that were deposited in meandering stream, braided river and alluvial fan environments. Paleocurrent analysis of cross-beds, channels and asymmetric ripple marks indicate that these Neogene clastics were mainly drived from Cretaceous to Paleogene highlands in the Zagros Mountains on the north. This stratigraphic record is coarsening-upward and formed by a regressive depositional megacycle under arid climate. Facies and depositional history analysis show that sedimentation of the Zagros molasse was primarily controlled by base-level changes rather than catchment lithology or climate. The sedimentary record of this regressive megacycle reveales the base-level was constantly falling down on one hand and the provenance was uplifting on the other hand. Tectonic activities and Zagros Mountains rising in the Late Miocene resulted in deposition of fining-upward point-bar and floodplain sequences of the Aghajari Formation in low-gradient meandering streams. The Lahbari Member of the Aghajari Formation represents deposition in braided rivers that composed predominantly of flood-plain deposits in the Early Pliocene. Finally, the sedimentary cycle of the Zagros molasse deposits terminated with massive conglomerates of the Bakhtyari Formation deposited in large alluvial fans near the source area. مولاس‌های زاگرس شامل مجموعه سازندهای گچساران، میشان، آغاجاری و بختیاری هستند که همزمان با رویدادهای تکتونیکی نئوژن در حوضه فورلند زاگرس پدید آمدند. مطالعه یک برش سطحی از سازندهای آغاجاری و بختیاری به ضخامت 3400 متر در مرکز فروافتادگی دزفول به شناسایی 9 رخساره از نوع کنگلومرا (Gt, Gh, Gmm)، ماسه سنگ (St, Sr, Sh, Sp) و مادستون (Fm, Fl) منجر گردید. این مجموعه در یک سیستم آبرفتی متشکل از رودخانه‌های مآندری، بریده بریده و مخروط افکنه نهشته شده است و ساخت‌های رسوبی آن از جمله ایمبریکاسیون، کانال و ریپل‌های نامتقارن جهت جریان گذشته را به سمت جنوب نشان می‌دهند. توالی رسوبی مورد مطالعه به سمت بالا درشت شونده و محصول یک چرخه رسوبی پسرونده بزرگ است که در شرایط آب و هوایی گرم و خشک به وجود آمده است. تجزیه و تحلیل رخساره‌ها و کنکاش در تاریخچه رسوب‌گذاری مولاس‌های زاگرس حاکی از آن است که تغییرات سطح اساس بیشترین تأثیر را در روند رسوب‌گذاری این آبرفت‌ها داشته است. مشاهده روند کلی این سری پسرونده گویای پایین افتادن مداوم سطح اساس ناشی از افت سطح آب دریا و فرونشینی حوضه از یک سو و بالا آمدن خشکی همزمان با گسلش و چین خوردگی پوسته از سوی دیگر است. با شروع تکاپوهای تکتونیکی و بالا آمدن زاگرس در میوسن پسین، محیط‌های قاره‌ای گسترش یافتند و شرایط مناسب برای رسوب‌گذاری نهشته‌های سازند آغاجاری در مآندرهای حاشیه فورلند فراهم گردید. تداوم فرونشینی حوضه و بالا آمدگی حوزه آبریز در پلیوسن پیشین به تغییرات بیشتر سطح اساس و افزایش پتانسیل فرسایش منجر شد که حاصل آن کاهش پیچش آبراهه‌ها و رسوب‌گذاری آواری‌های بخش لهبری در رودخانه‌های بریده بریده بود. چرخه رسوبی مولاس‌ها با تشکیل کنگلومرای بختیاری پایان پذیرفت که در پلیوسن- پلئیستوسن اختلاف ارتفاع خاستگاه و حوضه رسوبی به حداکثر رسید و مخروط افکنه‌های وسیع و به هم پیوسته (باهادا) در دامنه بلندی‌های زاگرس فعال شدند.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20866_8876594acc3a02833399370845cc53c1.pdf

دانشگاه اصفهان پژوهش های چینه نگاری و رسوب شناسی 2008-7888 32 1 2016 03 20 Biostratigraphy of the Qom formation deposits based on calcareous nannofossils in the South east Kashan بیواستراتیگرافی نهشته‌های سازند قم بر مبنای نانوفسیل‌های آهکی در جنوب شرق کاشان 99 107 20867 10.22108/jssr.2016.20867 FA سعیده سنماری استادیار، گروه معدن، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین، ایران Journal Article 2016 11 26 In this study, the sediments of Qom Formation were investigated in South East of Kashan. This Formation with a thickness of about 339 m consists of marl, limestone and marly limestone that disconformity lie between Lower Red Formation and conglomerate of Pliocene at the top. The study of 113 samples taken from the section led to the identification of 34 species and12 genera of calcareous nannofossils. In this study were used of biozonation introduced by Martini for study of biostratigraphy and determination age of Qom Formation. According to distribution of the index species, created four distinct biostratigraphic marker zones in this section, described as nanno floral zones Triquetrorhabdulus carinatus zone (NN1), Discoaster druggii zone (NN2), Sphenolithus belemnos zone (NN3) and Helicosphaera ampliaperta zone (NN4). As a result of this study and based on the identified zones, the age of Qom Formation in the South East of Kashan is Late Chattian to Burdigalian/Langhian. در این مطالعه نهشته‌های سازند قم در جنوب شرق کاشان مورد بررسی قرار گرفت. این سازند با ضخامتی درحدود 339 متر شامل مارن، سنگ آهک و آهک مارنی است که با ناپیوستگی بر روی نهشته‌های سازند قرمز زیرین و در زیر کنگلومرای پلیوسن قرار گرفته است. مطالعه 113 نمونه برداشت شده از این برش به شناسایی 34 گونه و 12جنس از نانوفسیل‌های آهکی منجر شد. در این مطالعه از بیوزوناسیون مارتینی برای تعیین سن نسبی و بیواستراتیگرافی نهشته‌های سازند قم استفاده شد. در این برش مطابق با گسترش گونه‌های شاخص، چهار زون زیستی به‌نام‌های Triquetrorhabdulus carinatus zone (NN1), Discoaster druggii zone (NN2), Sphenolithus belemnos zone (NN3), Helicosphaera ampliaperta zone (NN4) شناسایی شد. در نتیجه این مطالعه و بر اساس زون‌های تعیین شده بازه زمانی این رسوبات در جنوب شرق کاشان از اواخر شاتین تا بوردیگالین/لانگین پیشنهاد می‌شود.

https://jssr.ui.ac.ir/article_20867_340ca5e4cd957f956a10fac76fbd0693.pdf