نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه هرمزگان

2 پژوهشگاه صنعت نفت، گروه زمین شناسی ، استاد یار

3 پژوهشگاه صنعت نفت، گروه زمین شناسی، تهران، استادیار

4 دانشکده علوم زمین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان. استادیار

5 عضو هیات علمی، رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، پژوهشگاه صنعت نفت، گروه زمین شناسی، تهران،

6 پژوهشگاه صنعت نفت، گروه زمین شناسی، تهران، پژوهشگر

10.22108/jssr.2021.125850.1193

چکیده

رسوبات سیلیسی- آواری سازند آیتامیر (آلبین- سنومانین) در برش اقچی در ناحیه دشت گرگان شامل توالی ضخیمی از رسوبات شیل خاکستری تیره و ماسه سنگ های نازک تا بسیار ضخیم لایه است که در یک سیستم رسوبی حاشیه ساحلی تا دور از ساحل نهشته شده اند. چهار مجموعه رخساره ای شامل دور از ساحل، انتقالی دور از ساحل، پایین حاشیه ساحلی و میانه- بالای حاشیه ساحلی در این رسوبات شناسایی شده است. مجموعه دور از ساحل شامل توالی ضخیمی از شیل های متورق تیره رنگ با مقادیر فراوان پیریت خوشه ای است که نشان دهنده ته نشینی در زیر حد موجسار طوفانی و شرایط کم اکسیژن است. مجموعه انتقالی دور از ساحل شامل مجموعه ناجور سنگی از شیل و ماسه سنگ و سیلتستون گلاکونیتی بسیار نازک لایه است. در مجموعه های پایین و میانه- بالای حاشیه ساحلی به تدریج بر میزان و ضخامت طبقات ماسه سنگی افزوده می شود و به طور کلی یک الگوی ضخیم شونده به طرف بالا را نشان می دهند که الگوی تیپیک سیستم حاشیه ساحلی است. انطباق جانبی مجموعه های رسوبی برش مورد مطالعه با برش های مرکزی سازند آیتامیر در حوضه کپه داغ افزایش تاثیر فرونشینی در ایجاد فضای رسوب گذاری و کاهش نرخ رسوب گذاری/ تامین رسوب در بخش های شمال- شمال غربی را نشان می دهد. وجود ضخامت قابل توجهی از رسوبات شیل تیره رنگ با مقادیر فراوان پیریت های خوشه ای و حجره پرکن، رسوبات سازند آیتامیر را به عنوان رسوبات مستعد مطالعات اکتشاف هیدروکربن مطرح می نماید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Sedimentary facies and depositional model of the Aitamir Formation in the Gorgan Plain: A wave-dominated shoreface model

نویسندگان [English]

  • Mahmoud sharafi 1
  • Bijan Biranvand 2
  • Arsalan Zeinalzadeh 3
  • Aram Bayet-Goll 4
  • Mehran Moradpour 5
  • Poryia Kohansal 6

1 Faculty of science, Department of Geology

2 RIPI, Geology department, assistant proffesor

3 RIPI, Geology department, Tehran, assistant professor

4 Department of Earth Sciences, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan. Assistant professor

5 Scientific board member, sedimentology and sedimentary petrology, Department of Geology, RIPI.

6 Department of Geology, RIPI.Tehran, researcher

چکیده [English]

The siliciclastic sediments of the Aitami Formation (Albian- Cenomanian) at the Oghchi locality of the Gorgan Plain consist of thick succession of the black-gray shale and thin-v. thick bedded sandstone, deposited in a shorface to offshore depositional system. Four facies association include offshore, offshore transition, lower and mid-upper shoreface associations are identified in these sediments. Offshore FA consists of thick package of the fissile dark shale with the abundant of the framboidal pyrites, displays deposition below the SWWB and dysoxic condition. Offshore transition association includes the heterolithic sediments of the shale and v. thin-bedded sandstone/siltstone. The lower and mid-upper associations characterized by increase in abundance and the thickness of the sandstone layers and display a generally thickening up-ward trend of a classical shoreface depositional system. Lateral correlation of the studied section and central sections of the Aitamir Fm. of the Kopet-Dagh Basin indicates increase in subsidence effect in creation of the accommodation space and decrease in sediment supply of the N- NW parts of the basin. The presence of thick package of the dark shale with abundant framboidal and chamber filling pyrites of the Aitamir Fm. suggests these sediments as a prone candidate for the hydrocarbon exploration.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aitamir
  • Kopet-Dagh
  • shoreface
  • Tectonic
  • Hydrocarbon