نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه زمین شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی

10.22108/jssr.2020.124716.1181

چکیده

سازند شوریجه یک توالی سیلیسی آواری ژوراسیک پسین-کرتاسه پیشین (کیمریجین پسین- هاتریوین)، واقع در حوضه رسوبی کپه داغ، دارای ضخامت 392 متر در برش اسطرخی می باشد. در برش اسطرخی، این سازند بطور همشیب بر روی سازند کربناته مزدوران (آکسفوردین) نهشته شده، و بطور همشیب نیز توسط سازند کربناته تیرگان (بارمین-آپتین) پوشیده شده است. ماسه سنگها بطور عمده ساب آرکوز، ساب لیت آرنایت، فلدسپاتیک لیت آرنایت و لیت آرنایت و بطور جزئی کوارتزآرنایت می باشند، و غنی از کوارتز، فلدسپات و خرده سنگ های رسوبی و آذرین (پلوتونیکی) بوده و بندرت دارای خرده سنگهای دگرگونی هستند. براساس مطالعات سنگ شناسی و ژئوشیمیایی، رخدادهای جزئی در مرحله دیاژنز اولیه شامل سیمانی شدن (کلسیت، اکسید آهن) است. رخدادهای مرحله دیاژنز دفنی عمیق غالب بوده و شامل فشردگی، سیمانی شدن (سیلیس، دولومیت، کلریت)، شکستگی، انحلال، انحلال فشاری و آلبیتی شدن می باشد. مرحله دیاژنز انتهایی نیز شامل رخدادهای جزئی انحلال و سیمانی شدن (کلسیت، اکسید آهن) است. بر اساس رخدادهای دیاژنتیکی، دمای بیش از 80 درجه، طی مرحله دیاژنز دفنی برای سازند شوریجه پیشنهاد می گردد. تخلخل موجود ثانویه است و بطور عمده ناشی از انحلال فلدسپات و سیمان کربناته، و شکستگی است. میانگین تخلخل و نفوذ پذیری 11 مغزه 78/7% و 84/4 میلی دارسی بوده، و شمارش نقطه ای 38 مقطع نازک، میانگین تخلخل 05/10% را نشان می دهد. داشتن تخلخل و نفوذ پذیری خوب در بخش میانی برش، پتانسیل مخزنی قابل قبولی برای این سازند در منطقه مورد مطالعه پیش بینی می گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Petrography and diagenetic history of Shurijeh Formation (Late Kimmeridgian-Hautrivian) at Estarkhi section, Kopet-Dagh Basin, NE Iran

نویسنده [English]

  • Mehdi Reza Poursoltani

Department of Geology, Islamic Azad University

چکیده [English]

The Shurijeh Formation is a Late Jurassic-Early Cretaceous (Late Kimmeridgian-Hauterivian) siliciclastic rock unit of the Kopet-Dagh Basin, up to 392 m thick. In the Estarkhi section, it rests disconformably on the Mozduran carbonate Formation (Oxfordian), and is disconformably overlain by carbonate rocks of the Tirgan Formation (Barremian-Aptian). The sandstones are predominantly subarkose, sublitharenite, feldspathic litharenite and litharenite with minor quartzarenite, rich in quartz and feldspars, sedimentary and igneous rock fragments (plutonic), and rarely metamorphic fragments. Based on petrological and geochemical studies, minor diagenetic events in the early diagenetic stage include cementation by calcite and iron oxide. Deep Burial diagenetic events were dominated by compaction, cementation (silica, dolomite, chlorite), fracturing, dissolution, pressure solution, and albitization. Minor late diagenetic events include dissolution and cementation (calcite, iron oxide). Based on diagenetic events a temperature of >80°C during burial diagenesis is suggested for Shurijeh Formation. Existing porosity is secondary, resulting largely from dissolution of feldspar and carbonate cement, with some fracture porosity. Porosity and permeability of 11 core plugs averages 7.78% and 4.84 md, and the point count of 38 thin sections shows an average porosity of 10.05%. The good porosity and permeability of the middle part of the section predict an acceptable reservoir potential for this formation in the study area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kopet-Dagh
  • Shurijeh Formation
  • Diagenesis
  • porosity
  • Cretaceous